Incontinentie is geen ziekte op zich, maar het gevolg van niet (meer) functioneren van bepaalde lichaamsfuncties. We geven hier geen uitgebreid overzicht van alle medische factoren, maar slechts een opsomming van diverse oorzaken.

Urine Incontinentie

 Stress-incontinentie (inspanningsincontinentie) is ongewild urineverlies bij inspanning - zoals hoesten, tillen, vrijen, sporten, lachen. Eén op de vier vrouwen boven de 35 jaar heeft er last van. Bij stressincontinentie werken de kringspier en/of bekkenbodemspieren niet goed. De belangrijkste oorzaak hiervoor is bekkenbodemzwakte door aanleg, zwangerschap of hormonale veranderingen.

In eerste instantie is de behandeling van stressincontinentie meestal gericht op het verstevigen van de bekkenbodem met behulp van fysiotherapie. Als dat niet helpt wordt meestal een operatieve TVT ingreep aangeraden.

 Urge-incontinentie (aandrangincontinentie) is een vorm waarbij men aandrang voelt om te urineren, maar de urine komt ook meteen. We spreken ook wel van een overaktieve blaas. In feite trekt de blaas samen op het moment dat dit eigenlijk nog niet zou moeten. Er kunnen lichamelijke of psychische oorzaken ten grondslag liggen. Als het evenwicht is verstoord tussen de blaas en het afsluitmechanisme, dan kan de blaas onwillekeurig samenknijpen (onstabiele blaas). Een psychische factor kan zijn dat men helemaal gefixeerd is op het plassen en bij de geringste aandrang naar het toilet gaat.

 Druppelincontinentie wordt gekenmerkt door het ongewild druppelsgewijs verliezen van urine. De oorzaak kan zijn een vergroting van de prostaat, waarbij er een obstructie is van de urinebuis.

 Bij neurologische stoornissen is er sprake van een stoornis aan het zenuwstelsel, waardoor de controle over de blaasspieren totaal kan zijn verdwenen. Ook andere hersenafwijkingen (bijvoorbeeld een verstandelijke handicap of dementie) kunnen deze vorm van urine-incontinentie veroorzaken.

 Bedplassen is een veel voorkomend verschijnsel. Ongeveer één op de 10 kinderen tot negen jaar heeft ermee te maken. Er zijn speciale trainingsprogramma's, waarbij met name het probleem niet op een bestraffende manier wordt behandeld. Er kunnen vele factoren aan bedplassen ten grondslag liggen, zoals vast slapen, gezinsproblemen, lichamelijke problemen of psychotraumatische oorzaken.

Klik hier voor een uitgebreid overzicht van de verschillende typen urine-incontinentie

Ontlasting Incontinentie

 Bij beschadiging van de sluitspieren kan de controle over ontlasting worden verloren.
 Het hele patroon van defaecatie is zeer ingewikkeld, tot en met geleiding naar- en verwerking in de hersenen.
 Obstipatie kan leiden tot irritaties van de darmwand, en als gevolg kan dunnere afscheiding plaats vinden.
 Encopresis is een vorm welke bij kinderen voorkomt, waarbij zij onbewust of bewust hun ontlasting in de broek doen. Hier kunnen sociale aspecten een rol spelen. Encopresis komt 3 tot 4 keer zo vaak voor bij jongens als bij meisjes.

 Ontstaan van ontlastingsproblemen
   Afwijkingen in het onderste gedeelte van het ruggenmerg kan leiden tot problemen met de ontlasting. Hier wordt de functie van de endeldarm inclusief de sluitspier van de anus geregeld.
   Ook kan men geen controle meer hebben over het ophouden van de ontlasting of het kwijtraken daarvan als het vullingsgevoel van de endeldarm verminderd is. Hierdoor ontstaat incontinentie waarbij de ontlasting er gewoon uit komt, of verstopping (obstipatie).
   Als een verstopping lang duurt kan dat een continu verlies van dunne ontlasting, die langs de vastzittende ontlasting loopt, tot gevolg hebben (overloopdiarree).

 Tips bij ontlastingsproblemen
   Iedere dag voldoende drinken helpt de ontlasting soepel te houden en dus obstipatie zoveel mogelijk te voorkomen. Ook een gezonde, gevarieerde voeding die veel ruwe vezels bevat, kan problemen met verstopping voorkomen of verminderen. Het kan zijn dat dit niet voldoende helpt. U krijgt in dat geval een mild laxeermiddel bijvoorbeeld lactulose of een bulkvormer. Dit zorgt ervoor dat de ontlasting zacht blijft. Deze middelen kunnen langdurig gebruikt worden zonder dat er gewenning optreedt. Zwaardere laxeermiddelen worden hooguit een enkele keer en dan alleen voor een zeer korte periode toegediend.

Wanneer de ontlasting niet spontaan regelmatig komt, moet deze op vaste tijden, dus elke dag of om de één tot twee dagen kunstmatig opgewekt worden. U kunt dit doen met zetpillen of met microclysma's. Wanneer dit niet tot het gewenste resultaat leidt, komt darmspoelen in aanmerking. Hierbij wordt er een hoeveelheid lauw water in de endeldarm gebracht. Daarmee wordt de ontlasting in de endeldarm er als het ware uitgespoeld.

 

Ziektebeelden
 Problemen aan de prostaat kunnen incontinentie veroorzaken. Soms heeft men na een operatie hier tijdelijk last van. In sommige gevallen zijn de problemen blijvend.
 Na een bevalling kan er een verslapping optreden van de bekkenbodemspieren, met als mogelijk gevolg ongewild urineverlies. Met speciale oefeningen kunnen deze klachten verminderen.
 Dementie kan leiden tot incontinentie, waarbij de oorzaak psychisch is. Deze vorm kan zeer belastend zijn voor zowel de betrokkene zelf als voor de mensen in de omgeving.
 In Nederland worden per jaar zo'n 35 kinderen geboren bij wie de ziekte van Hirschsprung wordt geconstateerd. De zenuwcellen in de dikke (en soms ook in de dunne) darm die de ontlasting naar buiten moeten duwen, ontbreken in meer of mindere mate. Vroeg of laat worden de meesten geopereerd.
 Anusatresie: jaarlijks worden er in Nederland enkele tientallen kinderen geboren zonder anus. Bij deze kinderen wordt na de geboorte een stoma aangelegd en vervolgens maakt de chirurg een plan voor de aanleg van een anus. Wat alle patiënten uiteindelijk gemeen hebben zijn problemen met het ophouden van de ontlasting.
Handicaps
 Bij een dwarslaesie zijn de zenuwbanen in het ruggemerg beschadigd, waardoor mogelijk signalen niet meer naar de hersenen kunnen worden doorgegeven. Naast incontinentie bestaat er ook het risico van huidbeschadigingen omdat ook deze gevoelsprikkels niet meer worden doorgegeven.
 Spina Bifida is een aangeboren aandoening van het ruggemerg, waarbij incontinentie kan voorkomen.
 Multiple Sclerose (MS) is een ziekte van het centrale zenuwstelsel die kan leiden tot zeer uiteenlopende klachten, waaronder ook blaasproblemen en incontinentie.
 Geestelijke handicaps kunnen ook leiden tot incontinentie, waarbij het proces van normale toiletgang is verstoord.


DISCLAIMER