|
Meer dan de helft van alle vrouwen boven de 45 jaar heeft weleens last van urineverlies. Dat is heel vervelend, wanneer je aan het werk bent of als je wilt sporten. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) beschikt sinds kort over een speciale stoel ter behandeling van incontinentie. Uroloog
prof. dr. Guus Lycklama à Nijeholt is blij met de nieuwe aanwinst
van het BekkenBodemCentrum, onderdeel van het Leids Universitair Medisch
Centrum Voorlopig is het zo ver nog niet. De komende tijd zal eerst onderzoek worden gedaan naar de werking van de stoel die nauwelijks is te onderscheiden van een gewone leunstoel. Pas als je met de hand over de zitting gaat, merk je het verschil. In het midden bevindt zich een ovaalvormig gat met daaronder een forse magneet die in verbinding staat met een kastje dat deze magneet snel aan- en uitzet. Het magnetische veld veroorzaakt in het onderlichaam elektrische stroompjes die ervoor zorgen dat er prikkeloverdracht tussen zenuwen plaatsvindt. Na regelmatige behandeling op de stoel zal de kwaliteit van de zenuwen in het bekkenbodemgebied verbeteren, evenals de kwaliteit van de spieren aan het eind van deze zenuwen. Soms zal versterking van de bekkenbodemspieren een einde aan de incontinentie kunnen maken. Maar soms ook niet. Patiënten moeten namelijk leren om deze spieren onder controle te krijgen en dat lukt niet iedereen. Urine-incontinentie en voortijdige aandrang om te plassen ofwel urge-incontinentie berusten namelijk op een verstoorde werking tussen de blaaspier (waarover we geen controle hebben) en de sluit- en bekkenbodemspieren waarover we wél controle hebben. Prof. Lycklama à Nijeholt: ,,De blaas heeft twee functies: vullen en lozen. Bij urge-incontinentie gaat de blaas al samentrekken, terwijl dat nog helemaal niet de bedoeling is, omdat-ie nog niet vol genoeg is. ,,`Urge' betekent ook aandrang. Bij deze vorm van incontinentie is eigenlijk sprake van een machtsspelletje tussen blaasspier en sluitspier. Is de blaasspier sterker dan de sluitspier die deze druk moet tegenhouden, dan verliest de persoon in kwestie urine. Die vorm van incontinentie vinden mensen heel vervelend. Je weet namelijk nooit, wanneer je een ongelukje kunt verwachten. Om te voorkomen dat iedereen ziet dat ze nat zijn, gaan mensen sociale activiteiten vermijden.'' Uit onderzoek naar de relatie tussen incontinentie en intimiteit blijkt dat een overactieve blaas het plezier in seks en de frequentie ervan vermindert. Verder heeft langdurige incontinentie een negatief effect op intimiteit en relaties in het algemeen. Volgens de onderzoekers is incontinentie voor een behoorlijke groep vrouwen zelfs de reden dat ze geen relatie hebben. Hebben ze die wel, dan schamen zij zich zó voor hun probleem dat zij daar zelfs met hun partner liever niet over praten. Bij stressincontinentie gebeuren er alleen ongelukjes, wanneer er plotselinge druk op de blaas komt die de kracht van de sluitspier te boven gaat. Lycklama à Nijeholt: ,,Bijvoorbeeld tijdens het sporten, als iemand hoest of in de lach schiet. De sluitspier kan in dit geval zwak zijn, maar het is ook mogelijk dat zij ligt ingebed tussen slappe bekkenbodemspieren.'' Dat laatste is nogal eens het geval als er een kind is gebaard. Een bevalling is een waar trauma voor de bekkenbodem die van nature al drie zwakke plekken heeft: de doorgangen voor anus, vagina en blaasuitgang. Uit onderzoek in de regio Utrecht onder 1905 vrouwen tussen de 45 en 70 jaar bleek dat 29 procent weleens last had van stressincontinentie, dat zes procent leed aan urge-incontinentie en dat 23 procent een combinatie van beide meldde. Een gevolg van massaal verwaarloosde bekkenbodemspieren na herhaaldelijke zwangerschappen? Lycklama à Nijeholt: ,,Ik denk dat we onze bekkenbodem gewoon te simpel benaderen. Je kunt als pas bevallen vrouw wel in een wijkgebouw instructies volgen van iemand die zegt te weten hoe je je bekkenbodemspieren moet trainen. Maar weten ze dat werkelijk? Het is namelijk enorm moeilijk om exact te voelen waar deze spieren liggen en hoe je dus in staat bent die te trainen. ,,Alleen daarom al is onze stoel een aanwinst. Wie hier één keer op heeft gezeten, vergeet voor de rest van zijn leven niet meer waar zijn bekkenbodemspieren liggen en hoe het voelt, als je die daadwerkelijk traint. En niet alleen maar even je sluitspier aanspant. Dat gebeurt namelijk heel vaak in de veronderstelling dat de bekkenbodem wordt aangespannen.'' Bij de proef op de som wordt duidelijk dat hij niet heeft overdreven. Na een zwangerschapscursus waarbij de bekkenbodem herhaaldelijk werd `getraind' blijkt dat de verslaggeefster alleen de sluitspier aanspande. En wanneer fysiotherapeut/bekkentherapeut Petra Voorham de knoppen bedient en een fors aantal stroomstoten door m'n bekkenbodem jaagt, is het even slikken. Echt prettig voelt het krachtig aanspannen van de spieren niet aan. Met één druk op de knop worden een paar vertrouwde, maar ook onbekende spieren bewogen. Het is een zeer vreemde ervaring: alsof het apparaat er met je lijf vandoor gaat. De doorgaans zo vertrouwde controle lijkt ver te zoeken. Maar na verloop van tijd went het knetterende geluid van de magneet en is ook het ongemakkelijke gevoel verdwenen. Bekkentherapeut Petra Voorham: ,,Het is niet zo dat patiënten tijdens de behandeling met dit apparaat zelf niets hoeven te doen. Ze krijgen behalve hun tweewekelijkse sessies van een half uur toiletinstructies en huiswerk mee. Ook thuis moeten ze hun bekkenbodemspieren trainen. Ze weten nu immers waar die liggen.'' Het grote voordeel van de nieuwe behandeling is dat patiënten hun kleren kunnen aanhouden. De magnetische stroom gaat dwars door alle kleding heen, terwijl bij reguliere elektrostimulatie sondes worden ingebracht in de vagina om hetzelfde effect te bereiken. Bij stressincontinentie werd tot op heden nog regelmatig operatief een bandje achter de plasbuis gezet. Bij hoesten of lachen krijgt de plasbuis meer weerstand waardoor er niet meer wordt gelekt. Patiënten met urge-incontinentie krijgen nu nog regelmatig medicijnen die ervoor zorgen dat hun blaasspier minder actief wordt. De uit de VS afkomstige stoel is geschikt voor beide groepen patiënten. Op den duur zal blijken of deze stoeltherapie effectief genoeg is om in het verstrekkingenpakket te worden opgenomen. Copyright: www.ad.nl (6 sept 2002); Danhof, Ellen
Kijk ook op een Amerikaanse site www.neocontrol.com
|
(LUMC).
De stoel tegen incontinentie die ruim 45.000 euro kost, bevordert de
zelfwerkzaamheid van de patiënten. Als het apparaat goed werkt,
hoeven straks misschien minder vrouwen naar de uroloog voor medicijnen
of een operatie.