Algemeen
Medicijnen
Homeopathie

  Bij stress-incontinentie en gemengde incontinentie is oefentherapie van de bekkenbodemspieren eerste keus indien dit fysiek en cognitief mogelijk is.

 Bij urge-incontinentie is blaastraining eerste keus. Bij blaastraining wordt langzaam het tijdsinterval tussen twee micties vergroot met behulp van een 'mictieschema' en goede begeleiding van de patiënt totdat uiteindelijk incontinentie kan worden voorkómen.

Het urodynamisch onderzoek in de behandeling van incontinentie - Bij de verzorging van incontinentie moet de uroloog de functie van de urineblaas en de sluitspier van de blaas onderzoeken om de meest geschikte therapie te kunnen voorstellen. In het urodynamisch of blaasfunctie-onderzoek kan met enkele eenvoudige tests de werking van de sluitspier en de urineblaas worden gemeten en het type van incontinentie worden bepaald. Het urodynamisch onderzoek verloopt in 3 stappen:

• Eerst is de plastest aan de beurt. Daarvoor is het belangrijk dat u met volle blaas op de consultatie arriveert. U zal in een reservoir moeten plassen waarop een metertje is gemonteerd. Dat metertje is verbonden is met een printer en meet de kracht van de urinestraal en de regelmatigheid van de urinelozing. Met deze test kan ook het volume urine worden gecontroleerd dat na het plassen in de blaas blijft. Let er vooral dat u normaal plast en dat u zich niet forceert. Dat zou de metingen alleen maar vervalsen.
• Na de plastest wordt een zogeheten cystomanometrie gedaan. Daarvoor moet u in gynaecologische houding gaan liggen. Bij deze test wordt een kleine sonde in de urinebuis gebracht om de blaas te vullen met een fysiologisch serum. Hierdoor kan de arts het gedrag van de blaas observeren bij hoesten of bij een zware inspanning.
• Als laatste volgt de zogeheten profilometrie . Hierbij worden de schommelingen in druk over de gehele lengte van de urinebuis gemeten. Voor deze test wordt de sonde die voorheen in de blaas was ingebracht langzaam verwijderd. Op die manier kan de werking van de blaassluitspier worden gecontroleerd. Lees verder

De Consumentenbond heeft een onderzoek gedaan naar de behandeling van incontinentie biij vrouwen. Ook geeft de bond een overzicht van in welk ziekenhuis u zich kunt laten behandelen. Voor deze Ziekenhuisvergelijker dient u wel eerst in te loggen. U kunt dan selecteren op reisafstand, het aantal gynacologen dat is gespecialiseerd bij de vrouw, en aangeven of er een incontinentie polikliniek aanwezig dient te zijn. Het zoekresultaat levert informatie over hoe de zorg rond incontinentie is ingericht, en hoe het staat met verstrekte informatie over mogelijke complicaties, de slagingskans van een ingreep, het resultaat en de restverschijnselen. Lees verder

 Medicatie neemt een beperkte plaats in bij de behandeling van incontinentie.
Bij matig tot ernstige stress-incontinentie kan duloxetine worden toegevoegd aan het programma van bekkenbodem-spieroefeningen, indien deze tot onvoldoende resultaat hebben geleid.

Oestrogenen
Oestrogenen helpen bij atrofie van de blaasspier (de spieren krijen geen of slechte signalen om te bewegen en worden dunner en slapper) en verstevigen de nabijgelegen steunweefsels. Daardoor vermindert de aandrang en sluit de urethra beter af tijdens de opslag van urine. Uit de literatuur komt niet naar voren dat oestrogenen effectief zijn bij stress- of urge-incontinentie.

Spasmolytica
Bij urge-incontinentie en gemengde incontinentie kan bij onvoldoende effect van oefentherapie en blaastraining worden gekozen voor medicatie van oxybutynine, solifenacine of tolterodine. Deze medicijnen blokkeren bepaalde zenuwimpulsen waardoor de blaas minder spiercontracties heeft. De effectiviteit van deze middelen is nog niet geheel bekend.

Dridase® / Flavoxaat Dragees / Kentera® / Oxybutynine / Urispas® : Deze medicijnen verminderen de spierspanning (= tonus) van de sluitspier van de urineblaas. Hierdoor wordt de opslagcapaciteit van de blaas vergroot en het aantal urinelozingen vermindert.

 Minrin, ook wel Desmopressine genoemd, is een kunstmatig hormoon dat gegeven wordt i.p.v. van het anti-diuretisch hormoon vasopressine, een gelijkend hormoon dat normaal in het lichaam voorkomt. Minrin is voor bepaalde ziekten, bijvoorbeeld diabetes insipidus, van groot belang (Diabetes insipidus heeft niets te maken met diabetes mellitus (suikerziekte). Dat is een probleem met glucose en insuline, niet met water en glucose.). Minrin beïnvloedt de werking van de nieren zodanig dat de urineconcentratie toeneemt waardoor de urineproduktie afneemt. Klik hier voor meer informatie uit de bijsluiter.

 IntiCare FreeWoman is een kruidenpreparaat dat is samengesteld uit een groot aantal Chinese kruiden die van oudsher gebruikt worden voor de ondersteuning van een goede blaasfunctie. De verschillende kruiden in dit preparaat hebben een goede invloed op de bloedcirculatie. De kruiden geven een ontspannend gevoel waardoor de gevoeligheid van de bekkenbodem- en blaassluitspieren verlaagd wordt en het ophouden van de urine ondersteund wordt. Er is nu ook IntiCare FreeMan. Meer informatie

 Nullo is een medicament waardoor de geur van ontlasting geneutraliseerd wordt. Ideaal voor mensen die met incontinentie te maken hebben. Voor zover bekend is het middel niet op de Nederlandse markt beschikbaar, we hebben wel wat meer informatie over dit produkt.

Laxeermiddelen kunnen gebruikt worden om regelmaat te bereiken met ontlasting. Er bestaan volume vergrotende middelen (bijv. zemelen, psyliumzaad (Metamucil), Volcolon), osmotisch werkende middelen (bijv. magnesiumoxide lactulose), contactlaxantia (zoals Dulcolax), en glijmiddelen (zoals paraffine).

Homeopathie is een 250 jaar oude geneeswijze, die gebaseerd is op het gelijke met het gelijkende genezen. Dat wil zeggen als iemand lijdt aan bepaalde klachten er een middel wordt gezocht dat deze klachten ook kan veroorzaken bij een gezond persoon. Het gelijksoortig middel activeert het zelfgenezend vermogen hierdoor kunnen de klachten verbeteren.

Wat homeopathie kan betekenen voor iemand met incontinentie leest u hier.

Oefeningen voor de bekkenbodemspieren bij urine incontinentie

Oefeningen in rugligging: Ga op uw rug liggen, benen gebogen, voeten plat op de grond.
- Bekkenbodemspieren aanspannen en weer loslaten. Probeer de bekkenbodemspieren steeds iets langer vast te houden. Doe dit tot u ze 1 minuut aangespannen kunt houden.*)
- ‘Knipogen’ met de bekkenbodemspieren bekkenbodemspieren plotseling krachtig aanspannen, dan weer rustig loslaten.*)
- Probeert u uw bekkenbodemspieren in 4 stappen steeds iets verder te spannen, en ook in 4 keer weer los te laten.*)
- Probeer uw bekkenbodemspieren van achter naar voren aan te spannen (denk maar aan die nieuwe strakke broek!), en dan van voor naar achter weer los te laten
- Bekkenbodemspieren aanspannen, 1 been optillen en weer gebogen neerzetten, dan pas uw bekkenbodemspieren loslaten.
- Tijdens het uitademen bekkenbodemspieren aanspannen, en tijdens het inademen bekkenbodemspieren loslaten.*)
- Bekkenbodemspieren aanspannen, blazen en pas als u alle lucht uitgeblazen heeft, de bekkenbodemspieren weer loslaten.*)

Oefeningen in zit
- Alle oefeningen met een *)
- Ga achter uw zitknobbels zitten met een bolle rug, span dat deel van de bekkenbodem aan waar u bovenop zit (de anus). Ga vervolgens boven op uw zitknobbels zitten met een rechte rug, en span dat deel van de bekkenbodem aan waar u dan bovenop zit (vagina). Dan gaat u voor uw zitknobbels zitten, met een holle rug, en spant het deel van de bekkenbodem aan waar u dan bovenop zit (plasgaatje)

Oefeningen in stand
- Alle oefeningen met een *).

Loopoefeningen
- In stand uw bekkenbodemspieren aanspannen, voorzichtig met kleine pasjes lopen, maar uw bekkenbodemspieren niet loslaten. U ontspant uw spieren pas als u stilstaat.
- U kunt dit moeilijker maken door: - De passen te vergroten - Sneller te lopen - - Langer achter elkaar te lopen Probeer dit ook met achteruit en zijwaarts lopen

Springoefeningen
Bekkenbodemspieren aanspannen:
- Van het linker op het rechterbeen springen;
- Met beide benen omhoog springen;
- 1 been voor, 1 been achter, wisselsprongen;
- Benen spreiden en sluiten;
Pas uw bekkenbodem weer loslaten als u stilstaat.

Algemene opmerkingen
1 Zolang u merkt dat uw bekkenbodemspieren nog zwak zijn probeert u regelmatig, dit is iedere dag, een aantal van de bovengenoemde oefeningen te doen. Is uw bekkenbodem weer in goede conditie, probeer die dan te onderhouden door bepaalde gewoontes aan te leren:
- Probeer uw bekkenbodem aan te spannen als u zich in een warm bad laat zakken;
- Probeer steeds voordat u gaat staan en voordat u gaat zitten, uw bekkenbodemspieren aan te spannen;
- Span uw bekkenbodemspieren bij bukken en tillen.
2 Onder bepaalde omstandigheden kan de functie van de bekkenbodemspieren weer achteruit gaan, bijvoorbeeld bij:
- Lichamelijke of geestelijke overbelasting
- Hormonale invloeden, zoals menstruatie, zwangerschap, het geven van borstvoeding, bij de overgang.
- Verkoudheid, griep of andere ziekten.
Het verdient aanbeveling om onder bovengenoemde omstandigheden weer wat extra oefeningen te doen voor de bekkenbodemspieren.

Bron: www.ikazia.nl

De Galileo bestaat uit een plaat waarop men staat en oefeningen uit kan voeren. De plaat maakt een kantelende beweging met een instelbare frequentie van 5 tot 30 trillingen per seconde (Hz). Door de juiste frequentie (ongeveer 18-20 Hz) en de kantelende beweging van de plaat worden spieren, waaronder de bekkenbodem spieren, reflexmatig extra geactiveerd en hierdoor sterker en coördinatief beter.

Uit onderzoek aan de universiteit van Göttingen (Duitsland) is gebleken dat Galileo vibratietraining in combinatie met fysiotherapie leidt tot 80% verbetering in de continentiegraad, hetgeen zowel objectief (via perienaal ultrageluid en pelvimetrie) alsook subjectief is aangetoond. De therapie is
hiermee duidelijk succesvoller dan andere therapievormen.

Een poster presentatie van de studie kan worden bekeken via de link: poster.pdf [1.2Mb]

Een tamponachtige sonde geeft via de vagina of anus kleine stroomstootjes aan de sluitspier. Hierdoor wordt deze geprikkeld beter te functioneren. De stroomsterkte kan de patient zelf regelen per druk op de knop. Er zijn verschillende soorten sondes beschikbaar: Voor vaginaal en rektaal gebruik diverse maaten. Het apparaat is kleiner dan een zakagenda, werkt op batterijen en is eenvoudig te bedienen.

In Duitsland wordt INKO-TENS reeds door artsen aanbevolen. Succesvol wordt het apparaat ingezet bij volwassenen. Bij overloop-, inspannings-, aandrangincontinentie. Bij bed- en broekplassen en bij incontinentie van ontlasting. De normale behandeltijd is twee a vier weken, tien minuten per dag.
Hierdoor is de patient in staat zelfstandig de sluitspier te trainen. B.v. 's avonds 10 minuten voor het slapen gaan. Het apparaat schakelt zich vanzelf uit.

Anker Medical Technologies www.gzanker.net

 De TVT behandeling is, met een slagingspercentage van 85%, de meest succesvolle operatieve ingreep voor stressincontinentie. TVT staat voor Tensionfree Vaginal Tape ofwel een spanningsvrije vaginale band. Het TVT bandje wordt onder de plasbuis geplaatst en zorgt op die manier voor een stevige onderlaag. Als er druk op de plasbuis wordt uitgeoefend door bijvoorbeeld niezen of sporten, zorgt het bandje ervoor dat de plasbuis wordt dichtgedrukt. Het is een korte (ongeveer 20 min) chirurgische ingreep. Meer informatie

 AMS is een bedrijf dat ervaring heeft met ingrepen voor de behandeling voor urine- en anale incontinentie. Zij bieden o.a. de MONARC subfascial hammock (stress-incontinentie bij de vrouw), de AMS 800™ Artificiële Urinaire Sfincterprothese en het InVance™ Sling systeem (urine incontinentie bij de man) en de Acticon Neosphincter (fecale incontinentie).

  De polikliniek Urologie van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen dient Botuline Toxine A toe ter bestrijding van een overactieve blaas. Er is medisch gezien sprake van een overactieve blaas als er minstens achtmaal per dag aandrang ontstaat om te plassen. Naar schatting is dit bij ongeveer één op de vijftien mensen het geval. Botuline Toxine A is verkrijgbaar onder de merknamen Botox® en Dysport®. Het middel werkt naar de ervaring leert niet langer dan een jaar. Daarna is een nieuwe inspuiting mogelijk. Enige complicaties, zoals de noodzaak korte tijd zelf te katheteriseren, zijn niet uitgesloten.

Het middel Botuline toxine A bestaat uit een vloeistof die de uroloog in een kleine dosis rechtstreeks inspuit op zo'n 25 plekken in de blaas van de patiënt. Dat gebeurt onder plaatselijke verdoving. Het middel verlamt dan de spieren die voor het activeren van de blaas zorgdragen.

Wie denkt ervoor in aanmerking te komen kan via zijn of haar eigen uroloog of huisarts een verwijzing vragen naar de Nijmeegse polikliniek Urologie, te bereiken onder nummer (024) 361 3920/3735. (Bron: msweb)

Bij patiënten met fecale incontinentie worden steeds vaker volume-vergrotende biomaterialen in de anale sfincter geïnjecteerd. De resultaten hiervan zijn dubbelblind wetenschappelijk onderzocht. Lees verder (gepubliceerd op 08-06-2011; inloggen bij NtvG vereist)

 Met de IncontinentieZorgService kunt u, onder begeleiding van een continentieverpleegkundige, eenvoudig en in korte tijd zelf een belangrijke stap zetten naar een mogelijke oplossing voor uw ongewild urineverlies. De service bestaat uit twee onderdelen; het stellen van de juiste diagnose aan de hand van een vragenlijst en een huisbezoek door een gespecialiseerd continentieverpleegkundige. Op basis van uw antwoorden op deze vragen kan de diagnose gesteld worden en kan de voor u meest geschikte behandeling worden bepaald.

De ervaring leert dat het meeste resultaat wordt geboekt bij vrouwen die een lichtere vorm van incontinentie hebben. Daarnaast is ook de duur van het continentieprobleem van invloed op het resultaat. Het voordeel van deze service is dat u het resultaat zelf kunt beïnvloeden. Wanneer men bijvoorbeeld de oefeningen trouw uitvoert en de leefstijladviezen opvolgt, behaalt men het beste resultaat.

De kosten worden vergoed door Univé, VGZ, Trias en IZZ verzekerden. Zie ook www.IncontinentieZorgService.nl

In vele gevallen zijn de klachten terug te voeren op het niet goed functioneren van de bekkenbodemspieren. Fysiotherapeuten die hiervoor speciaal zijn opgeleid, kunnen met eenvoudige middelen en adviezen uw klachten verminderen of verhelpen. Daarin speelt u zelf een actieve rol.

De bekkenbodem
De bekkenbodem heeft drie functies: sluiten, openen en dragen (van de buikorganen). De bekkenbodemspieren kunnen te zwak of juist te gespannen zijn. Of ze functioneren niet op de goede manier of op het juiste moment, waardoor stoornissen optreden.

Bekkenbodemspieren zijn aan te spannen en te ontspannen. Veel mensen zijn zich hiervan niet bewust of voelen dit niet.

De klachten
Mannen, vrouwen, kinderen en ouderen, iedereen kan problemen krijgen doordat de bekkenbodem niet goed functioneert. Dit kan bijvoorbeeld optreden na een bevalling, in de overgang, na meerdere blaasontstekingen, na een buik- of prostaatoperatie. Soms hangen de klachten samen met medicijngebruik, met andere ziekten, of met psychische factoren, zoals verdriet, onderdrukte emoties, spanningen of een zware mentale belasting. Soms ook is de oorzaak onduidelijk.

Enkele veel voorkomende bekkenbodemklachten zijn:
 ongewild verlies van druppels urine tijdens inspanning (stress-incontinentie);
 veelvuldig optredende, plotselinge, hevige, niet te onderdrukken aandrang om te plassen (urge-incontinentie);
 ongewild verlies van ontlasting (feacale incontinentie);
 het bij herhaling slechts moeizaam kwijt kunnen van ontlasting (obstipatie);
 verzakkingen van de blaas, baarmoeder of darmen;
 pijn in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen.

De fysiotherapeutische behandeling

Ondervindt u hinder van dergelijke klachten? De eerste stap is een gesprek met uw huisarts. Die bepaalt samen met u welke behandeling het meest geschikt voor u is; medicijnen, een verwijzing naar de medisch specialist of een fysiotherapeutische behandeling. De fysiotherapeut kan bijvoorbeeld worden ingeschakeld als de klachten te maken hebben met een verkeerde samenwerking tussen bekkenbodemspieren, het middenrif en de buikorganen.

Fysiotherapeutische behandeling :
 verbetert veelal de functie van de bekkenbodem;
 geeft een betere uitgangspositie als een vervolgbehandeling nodig is;
 heeft geen bijwerkingen;
 en laat andere behandelmogelijkheden open, zoals operaties.

De speciaal hiervoor opgeleide fysiotherapeut zal in overleg met u een behandelplan opstellen. Met daarin:

 informatie over oorzaken en gevolgen van uw klacht;
 persoonlijk advies over onder andere ademhaling, houding en beweging, drinken, voeding en toiletgedrag;
 aandacht voor uw buik en bekken. Het doel kan bijvoorbeeld zijn dat u zich bewust wordt van het aan- en ontspannen van uw bekkenbodemspieren, zodat u voelt wanneer u (onnodig) perst of juist de bekkenbodem actief ondersteunt. De fysiotherapeut laat u hiervoor oefeningen doen en kan hierbij, indien nodig en gewenst, gebruik maken van apparatuur.

De vergoeding
De verzekering vergoedt de fysiotherapeutische behandeling, mits u doorverwezen bent door uw huisarts of specialist.

Informatie
Voor informatie over een bekkenfysiotherapeut bij u in de buurt kunt u contact opnemen met : Bureau KNGF, telefoon: 033-4672929

Bovenstaande is afkomstig uit de folder "Fysiotherapie bij bekkenbodemklachten" van de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Bekkenbodemproblematiek en pre- en postpartum gezondheidszorg (NVFB). Kijk ook op de website van de NVFB: www.bekkenfysiotherapie.nl

De NVFB is een lidvereniging van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), een overkoepelende organisatie voor fysiotherapeuten.

 Op de website van het Nederlands Paramedisch Instituut (www.paramedisch.org) staat onder de knop "zoeken naar paramedici" (boven in het scherm) een zoeksysteem waar mensen op basis van het invullen van (een deel van een) postcode kunnen zoeken naar fysiotherapeuten in hun buurt die een speciale cursus hebben gevolgd op het terrein van functiestoornissen van de bekkenbodem.

 Op de website www.bekkenfysiotherapie.nl is een volledige lijst te vinden van leden van de NVFB.